| |
|
Geysers zijn een
fenomeen dat veroorzaakt wordt door geothermale
activiteiten. Water wordt door de warmte van de aarde opgewarmd
en komt door de druk die ontstaat op natuurlijke wijze naar de
oppervlakte. Dit kan zich uiten in de vorm van een
geyser maar ook in b.v. een mud pot, fumaroles,
terraces, hot springs. Op de hele wereld komen
geothermale activiteiten voor, maar er zijn drie plaatsen
waar de activiteiten erg groot en
geconcentreerd zijn n.l. Nieuw Zeeland, IJsland en
Yellowstone Noord Amerika.
Yellowstone is een waar
wonder wat de geothermale activiteiten betreft. Op
de plaats waar Yellowstone National Park ligt komt het vloeibare
gesteente uit het binnen- |
 |
 |
ste
van de aarde tot vlak onder de oppervlakte.
Dit wordt een hotspot genoemd. Deze hotspot is
ongeveer 600.000 jaar geleden tot uitbarsting gekomen. Door de druk werd de grond omhoog gedrukt, toen de
druk te hoog werd ontplofte het magma, stortte
de holte in en ontstond de Yellowstone
cal-dera. In de volgende 500.000 jaar vulde de caldera
zich met |
|
lava die stolde en tegenwoordig de basis
vormt voor de geothermale activiteiten. Op sommige plaatsen
zit het gloeiende bijna vloeibare gesteente amper 3
tot 7 kilometer diep onder de oppervlakte. Het water dat
valt in de vorm van regen of sneeuw sijpelt door
de talloze spleten in het |
|
gesteente tot diep in de
aarde en wordt verwarmd tot het kookt. Door de druk komt het
water met veel geweld naar de oppervlakte. Dit kan in
verschillende vormen gebeuren, en hangt af van de
samenstelling van het gesteente in de
grond, de vorm van het waterreservoir waar het water in opwarmt en de temperatuur van het
gesteente. In het Yellowstone Park zijn er
zo'n 10.000 geother-male activiteiten waarvan
zo'n 500 geysers. De meeste zijn ge-concentreert in
de grote geyser bas-sins zoals de: Upper, Midway, Lower,
Norris, West Thumb, Shoshone and
Heart Lake. |
 |
| |
|
| Cijfers
Yellowstone Park |
|
Opgericht |
1 maart 1872 |
|
Ligging |
91% in Wyoming
7.6% in Montana 1.4% in
Idaho
|
|
Oppervlakte |
3,472 mijl²
/ 8,992 km² |
|
Lengte park |
63 mijl
/ 101 km |
|
Breedte park |
54 mijl
/ 87 km |
|
Hoogste punt ( eagle peak
) |
11,358 voet /
3462 meter |
|
Laagste punt ( reese
creek ) |
5,282 voet /
1610 meter |
|
Landindeling |
80% bos 15%
weiden en grasland 5% water |
|
Thermale activiteiten |
± 10.000 |
|
Actieve geysers |
± 200- 250 |
|
Hoogste waterval ( Lower
Falls ) |
308 voet
/ 94 meter |
|
Record temperaturen |
laagste
temp. -34°C
(1933) hoogste temp.37°C (1936) |
| |
|
 |
Geysers zijn
heetwaterbronnen die regelmatig tot een uitbarsting komen.
Het water in de diepere hetere lagen kan niet
verdampen door de druk van de waterkolom erboven. De hete
stoom stijgt omhoog in de vorm van luchtbellen en
verzamelt zich in de kleine kieren en gaten van het
gesteente. Dit gaat net zo lang door tot er
een druk ontstaat die de geyser laat
overlopen. Doordat de druk
van bovenaf wegvalt wordt het resterende water
in de kolom snel tot |
|
stoom verhit en komt in de
vorm van een explosie uit het gat gespoten. Afhankelijk van de vorm
van het gangenstelsel in de grond en de temperatuur van
het gesteente en de hoeveelheid water zal
de tijdsduur tussen twee erupties
van geyser tot geyser sterk variëren. |
In onderstaand schema enkele voorbeelden.
|
| |
Interval
tussen erupties |
Duur
eruptie |
Hoogte
in meters |
|
Upper
Geyser Basin |
|
Old
Faithful |
86 min |
1.5-5 min |
32-61 |
|
Artemisia |
~15 uur 4
min |
5-25sec |
9 |
|
Aurum |
2 uur 44
min, onregelmatig |
70 sec |
7 |
|
Beehive |
14 uur 7 min |
5 min |
48+ |
|
"Boardwalk" |
slapend |
5-10 min |
7 |
|
Castle |
11 uur 50
min |
15-20 min |
23 |
|
Daisy |
126 min |
3.5 min |
24 |
|
Depression |
5 uur 47 min |
6 min |
3 |
|
Fan &
Mortar |
laatste
uitbarsting 9-1-00 |
45 min |
33+ |
|
Giant |
laatste
uitbarsting 22-4-00 |
1 uur |
66+ |
|
Giantess |
laatste
volledige erupt. 22-4-03 |
12-48 uur |
48+ |
|
Grand |
11 uur 33
min |
10 min |
51+ |
|
Grotto |
5 uur 27 min |
1-24 uur |
9 |
|
Lion |
6 uur 24 min |
1-7 min |
18 |
|
Little
Cub |
94 min |
10 min |
1.5 |
|
Oblong |
2 uur 48 min |
6 min |
40 |
|
Plate |
1 uur 59 min |
4 min |
5 |
|
Plume |
47 min |
1 min |
20 |
|
Riverside |
5 uur 56 min |
20 min |
75 |
|
Tilt |
43 min |
2 min |
5 |
|
Midway
Geyser Basin |
|
Flood |
45 min |
7 min |
10 |
|
Till |
9 uur |
30 min |
20 |
|
Lower
Geyser Basin |
|
Fountain |
5 uur 10 min |
30 min |
70 |
|
Great
Fountain |
9 uur 48 min |
45 min |
20-60+ |
|
Pink Cone |
18 uur |
80 min |
25 |
|
White
Dome |
10 min tot 2
uur |
1.5 min |
25 |
|
Norris
Geyser Basin |
|
Echinus |
onregelmatig |
10+min |
80 |
|
Steamboat |
laatste
uitbarsting 27/04/03 |
10+min |
90-120 |
| |
 |
Hot springs zijn gelijk
aan geysers maar de ondergrondse kanalen zijn
groot genoeg om het water snel te laten
circuleren. Door de snelle circulatie wordt
er geen druk opgebouwd waardoor een eruptie uitblijft.
In de hot springs
ontstaan verschillende temperatuur zones. In het
midden is het kokend warm en langs de ondiepe
rand is het water in verhouding koeler. In de
koelere gedeelten, waar de temperatuur toch nog tegen het
kookpunt aanzit, leven bacteriën die zich aan
de extreme omstandigheden hebben aangepast. Zij zorgen voor een ware kleurenpracht.
De temperatuur van het water bepaald
welke bacteriesoort erin kan leven, en iedere bacteriesoort heeft een andere |
|
kleur. Dit is vanuit de
lucht goed te zien zoals op bovenstaande foto.
|
| |
 |
Mud Pots zijn warmwaterbronnen
op een plek waar de waterhoeveelheid beperkt
is. Bij de mudpots stinkt het meestal naar
rotte eieren. De geur is afkomstig
van hydrogeensulfide. Door een gebrek aan
zuurstof wordt er zwavelzuur gevormd. De zure zwavel lost
de rotsen op in kiezelaarde en klei, samen met
het water ontstaat zo de modder die in de vorm
van mini explosies omhoog ploffen. Het is net
alsof je pudding aan het koken bent ( zonder de geur
dan ). De geur, het geluid en de aanblik van de mudpots is een van de
indrukwekkendste
van Yellowstone
die ik niet gauw zal vergeten. |
| |
| |
 |
Fumeroles of
stoomgaten zijn hotsprings met veel hitte en weinig water.
Het beetje water dat in de spring zit
verdampt volledig voor het de oppervlakte van de spring bereikt. De stoom wordt onder enorme druk uit het gat
geperst. Dit gaat gepaard met een luid
sissen en fluiten dat tot ver in de omtrek te horen
is. Toen de eerste ontdekkingsreizigers in Yellowstone
aankwamen en ze het luide gefluit van een van de stoomgaten hoorden
dachten ze dat er
een spoorweg in de buurt
was, het fluiten lijkt op de stoomfluit van een stoomtrein. |
| |
| |
 |
Terraces kun je
bewonderen bij Mammoth Hotsprings. De situatie is hier
ideaal voor dit fenomeen. In de bodem zit een kalkhoudende
laag die de bouwstenen levert voor de terrassen. Het hete
water neemt diep in de grond uit de hete gassen
koolzuur op. Het hete zure water stijgt omhoog en lost de kalksteen op voert het door gaten en
kieren
naar de oppervlakte waar het koolzuurgas
ontsnapt, hierdoor kan de kalk zich niet langer meer
binden met het water, zet zich af en versteend. Het
resultaat is een terras dat bovenaan smal begint en naar
beneden steeds breder wordt. Meestal is de kalk spierwit maar
er
zitten ook geel, rood en bruin tinten |
|
tussen. De kleuren
worden gevormd door metalen ( meestal ijzer ) die in
het water opgelost zaten.
Het hele Yellowstone Park verandert constant. Door
kleinere aardbevingen die hier bijna dagelijks
voorkomen veranderd de ondergrond. Geysers produceren
plotseling minder heftige uitbarsten als de waterkolom
door een aardbeving wordt verstoord.
Tijdsintervallen tussen de uitbarstingen
kunnen veranderen. Of een Geyser wordt helemaal
afgesloten. Fumeroles kunnen plots exploderen doordat de
druk niet meer kan ontsnappen. Of terrassen komen droog te
staan, op een andere plek beginnen nieuwe bronnen een nieuw
terras te vormen.
Als je een vakantie plant in de states probeer dan ook
naar Yellowstone gaan. Dit park is een waar natuurwonder. |
| |
Webcam
Old Faithful Geyser.
|
|