|
|
|
|
 |
|
| |
|
Arches behoren tot een fenomeen dat
"perforated rock walls" (opening in en rots) wordt
genoemd. Het is een fenomeen dat niet zo veel
voor komt. Tot deze groep behoren ook de "Bridge en Windows". De staat Utah is dé plaats waar je veel
Arches,
Bridges en Windows tegenkomt.
Arches National Park is de
bekendste, het is de plek waar de meeste natuurlijke
Arches, Bridges en windows op aarde voorkomen. Andere
plekken zijn, Canyonlands, National Bridges, Bryce Canyon,
Grand Canyon ...Waarom Utah ?... Hier zijn de
natuurlijke omstandigheden uiterst gunstig.
Onder een groot deel van Utah zit een ondergronds zoutbed.
Het is een overblijfsel van een zee die 300 miljoen jaar geleden
op deze plek lag. Het zout werd door de enorme druk
van de rotsen erboven letterlijk vloeibaar. Hierdoor
werden de rotsen omhoog gedrukt. Door natuurlijke breuken
gebeurde dit niet overal. Een breuk die de Moab Fault wordt
genoemd kun je goed zien als je bij het Arches National Park
visitor center staat. Het park ligt hier
een paar honderd meter hoger. Deze verticale breuken zijn
letterlijk de bouwstenen van de Arches. Maar
zonder water, vorst en wind ontstaan er
geen arches, bridges of windows.
Tekening
1: De omhoog gedrukte
rotsen zitten vol verticale |
|
 |
scheuren. In de scheuren sijpelt water dat als regen
of sneeuw is geval-len. Door bevriezing van het water breekt de
rots kapot. Het losse gesteente wordt door de wind |
|
afgevoerd. Tekening
2: Nadat de scheuren door bevriezing steeds
breder zijn geworden blijven er vrijstaande vinnen
over. In Devils Garden (Arches) kun je enkele voorbeelden
van vinnen goed zien. Tekening 3: Wind en water breken
de vinnen steeds verder af, de meeste storten in en
verdwijnen volledig. Tekening 4: Een aantal met de juiste
hardheid en balans blijven staan en worden de beroemde Arches,Bridges
of Windows. Uiteindelijk zullen ook deze instorten
en volledig verdwijnen. Het is een proces dat altijd
doorgaat, als er Arches verdwijnen worden er
tegelijkertijd ergens anders nieuwe gevormd.
Wat wij zien is maar een momentopname van een proces dat
al honderdduizenden jaren bezig is en nog wel
een tijdje doorgaat Een van de bekendste Arches is |
|
Delicate Arch (foto rechts). Ooit was Delicate Arch een
vin. Het enige wat er nog van over is is
de Arch. Hoelang hij nog blijft staan is afhankelijk van de
snelheid van erosie en stabiliteit.Als de Arch uit balans raakt
zal hij instorten of breken er grote stukken in een keer van af. Dit gebeurde een aantal
jaar geleden bij de Landscape Arch. Er
brak een groot stuk van de
bovenkant af waardoor de toch al dunne
Landscape Arch weer wat dunner werd (foto onder) Bridges ontstaan doordat een
rivier door het landschap meandert ( bochten in
het stroombed van bijna 360°
) zie Utah Goosenecks
of
Natural
Bridges National Monument. De rivier
slijt een geul in de massieve rots, op het punt waar de rivier
zichzelf bijna raakt blijft er een
dunne rotswand over. Door de kracht van het water |
 |
wordt de wand
steeds dunner tot er een of meerdere gaten in
vallen. Er zal steeds meer water door het gat stromen
waardoor het gat groter wordt. Als er meer water door het gat
stroomt dan door de rivierbedding zal de
rivier de kortste weg kiezen en de oude rivierbedding komt droog
te staan. Het water maakt de doorgang
steeds groter en slijt de rivierbedding steeds
dieper uit waardoor er uiteindelijk een
Bridge ontstaat. Drie goede voorbeelden van Bridges
kun je bewonderen in
Natural Bridges National Monument
Utah.
Een
site met heel veel Arches en Bridges foto's.
|
|
|
|